Η εφηβεία είναι μια περίοδος σημαντικών βιολογικών, ψυχολογικών και κοινωνικών αλλαγών. Σωματικά, οι έφηβοι βιώνουν ορμονικές μεταβολές που επηρεάζουν τη διάθεση, την ενέργεια και τη συμπεριφορά τους. Ταυτόχρονα, ο εγκέφαλος συνεχίζει να αναπτύσσεται, διαμορφώνοντας τη λήψη αποφάσεων, τον αυτοέλεγχο και τη διαχείριση συναισθημάτων. Κοινωνικά και συναισθηματικά, οι έφηβοι προσπαθούν να ανακαλύψουν την ταυτότητά τους, να χτίσουν ένα αξιακό σύστημα και να ισορροπήσουν την ανάγκη για ανεξαρτησία μεταξύ της οικογένειας και της ένταξής τους στην ομάδα των συνομηλίκων.
Η ψυχοθεραπεία εφήβων, είτε ατομική ή ομδική, δεν καταπιάνεται μόνο με την αντιμετώπιση δυσκολιών, αλλά και με την ενίσχυση της προσωπικής ανάπτυξης και της ψυχικής ανθεκτικότητας που τελικά οδηγούν στην ωριμότητα. Κατά τη διάρκεια της θεραπευτικής διαδικασίας, ο θεραπευτής/τρια δημιουργεί ένα χώρο και χρόνο όπου ο έφηβος έρχεται σε επαφή με τα συναισθήματα του, ξεκινά να γνωρίζει καλύτερα τον εαυτό του, να ανακαλύπτει τη «φωνή» του και χρησιμοποιώντας την ξεκινά να αναζητά πιο υγιείς τρόπους επικοινωνίας και έκφρασης, αναπτύσσοντας σιγά σιγά και την ικανότητα να κάνει επιλογές πιο κοντά στις πραγματικές ανάγκες και αξίες του.
Η θεραπευτική διαδικασία προσαρμόζεται στην ηλικία, την προσωπικότητα και τις ιδιαίτερες ανάγκες που ο κάθε έφηβος φέρει. Σε κάποιες περιπτώσεις, οι συνεδρίες μπορεί να επικεντρώνονται στη συζήτηση, ενώ άλλες φορές – όπως συνήθως συμβαίνει στη ψυχοθεραπεία μέσω τέχνης – αξιοποιούνται και δημιουργικά μέσα, όπως το παιχνίδι, οι ρόλοι, η κίνηση, η ζωγραφική ή/και η αφήγηση, ώστε να διευκολυνθεί η έκφραση εμπειριών και ακατέργαστων ή μη συναισθημάτων που μπορεί να μην μεταφέρονται εύκολα με λόγια. Έτσι παρέχεται στον έφηβο η δυνατότητα να κατανοήσει τα συναισθήματά του, να τα επεξεργαστεί και να τα ενσωματώσει με εποικοδομητικό τρόπο στην καθημερινότητά του.
Η συνεργασία με την οικογένεια αποτελεί σημαντικό παράγοντα υποστήριξης στη διαδικασία της ψυχοθεραπείας γενικά, καθώς ενισχύει με λειτουργικό τρόπο τη στήριξη στον έφηβο, ενδυναμώνοντας το αίσθημα ασφάλειας και προάγοντας την αποτελεσματικότητα της θεραπευτικής διαδικασίας. Ταυτόχρονα όμως, η συμμετοχή της οικογένειας πρέπει να πραγματοποιείται με σεβασμό στο απόρρητο του εφήβου, δεδομένου ότι η εμπιστοσύνη αποτελεί θεμέλιο κάθε θεραπευτικής σχέσης, ανεξαρτήτως ηλικίας.